Gospodarka cyrkularna w Jastrzębskim Zakładzie Wodociągów i Kanalizacji S.A.

.Zaktualizowano 

Gospodarka cyrkularna oznacza dbałość o możliwie najmniejsze zużycie zasobów naturalnych, eksploatację zasobów odnawialnych w sposób gwarantujący ich regenerację, zakłada ekoprojektowanie i czystą produkcję, użycie energii ze źródeł odnawialnych, konsumpcję szanującą środowisko, używanie odpadów, jako surowców i ich przerabianie bez negatywnych efektów zewnętrznych. Zatem można przyjąć, że pojęcie „urban mining” stanowi jedną z istotniejszych składowych gospodarki cyrkularnej. Pierwsze „jaskółki” dotyczące gospodarki cyrkularnej w JZWiK S.A. pojawiły się już latach dziewięćdziesiątych XX w. Jednym z takich działań było wykorzystanie oczyszczonych ścieków dla własnych potrzeb, a drugim sprzedaż ścieków oczyszczonych, jako woda przemysłowa. Jako jedni z pierwszych w branży wod.-kan., w latach 90-tych ubiegłego wieku wdrażaliśmy dyrektywę 91/271/EWG mówiącą o powtórnym wykorzystaniu ścieków oczyszczonych wykorzystując je, jako wodę przemysłową. Z uwagi na zaistniałe zmiany na rynku lokalnym (wygaszanie działalności kopalń) układ ten został zamknięty. Obecnie ścieki oczyszczone z ZOW Dolna wykorzystywane są, jako czynnik grzewczy. Energia cieplna zawarta w ściekach oczyszczonych została wykorzystywana przez Miasto Jastrzębie-Zdój do ogrzewania basenu miejskiego, poprzez pompy ciepła. Sprzedaż ścieków oczyszczonych do przemysłu została wznowiona w roku 2007 z drugiego obiektu tj. ZOW Ruptawa. Układ ten został dodatkowo wyposażony w lampy UV do dezynfekcji ścieków oczyszczonych. Naszych działań dotyczących gospodarki cyrkularnej nie zakończyliśmy na wykorzystaniu ścieków oczyszczonych. Na porządku dziennym wykorzystujemy potencjał drzemiący w osadach ściekowych tj. jak biogaz z którego produkujemy energie elektryczną i ciepło.

Dzisiaj coraz częściej porusza się kwestię, dotyczącą szukania sposobów zamknięcia cyklu produkcyjnego, dążąc do tego, by pojęcie „odpadu” przeszło do historii. Ideałem staje się gospodarka cyrkularna, w której każdy wyprodukowany materiał jest możliwy do ponownego wykorzystania w nieskończenie powtarzających się cyklach - materia organiczna trafia do środowiska, a surowce wydobyte z ziemi są przetwarzane przez przemysł z użyciem odnawialnej energii. Pojęcie to również bardzo silnie wiąże się z „urban mining” gdzie elementem gospodarki cyrkularnej powinny być właśnie zasoby odpadów miejskich. Można, zatem założyć, że paliwa alternatywne z odpadów mogą w przyszłości zastąpić paliwa kopalne, a źródła związków biogennych będą stanowiły odpady komunalne. Jednym z przykładów urban mining i gospodarki cyrkularnej jest innowacyjny sposób zagospodarowania osadów ściekowych w kierunku odzysku azotu i fosforu. W JZWiK S.A. z odwodnionych osadów ściekowych produkowany jest kompozyt mineralno-organiczny, do rekultywacji terenów zdegradowanych. Ponieważ osad ściekowy JZWiK S.A. posiada bardzo dobre właściwości fizykochemiczne, istnieją realne przesłanki, aby wprowadzić dodatkowy sposób zagospodarowania osadów jakim jest produkcja nawozów organicznych. Nawozów, charakteryzujących się wolnym uwalnianiem azotu i fosforu, bogatych w makro i mikroelementy. Fosfor i azot to zasoby niezwykle cenne w przyrodzie. Dostępność fosforu ze złóż kopalnych szacowana jest jedynie na około 50-100 lat. Odnosząc się do tej idei oraz promowanych obecnie w unii Europejskiej działań typu „waste to product” produkcja nawozów organicznych jest bardzo dobrym i racjonalnym kierunkiem działania. Po przeanalizowaniu wyników badań osadów ściekowych i kompozytu za lata 2011-2015 stwierdzono, że pod względem polskiego prawa w zakresie nawozów, zarówno osady i kompozyt spełniają wymagania.

W ramach prac badawczych realizowanych wspólnie przez JZWiK S.A. i Główny Instytut Górnictwa opracowano dedykowaną linię technologiczną na bazie istniejących rozwiązań, a jej kluczowe elementy zostały praktycznie sprawdzone podczas próby technologicznej wykonanej w ZOW Ruptawa. Zaproponowana w ramach przeprowadzonych działań B+R linia technologiczna, została sprawdzona podczas próby technologicznej. Opracowany nawóz w postaci stałej zawierać będzie, co najmniej 30% substancji organicznej w przeliczeniu na suchą masę. Wyprodukowany nawóz stanowi kompletny pod względem zawartości N, P, K nawóz mineralno organiczny. Stężenia kluczowych parametrów przewyższają normy określone dla nawozów organicznych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 18 czerwca 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U. 2008.119.765 z póżn. zm.). W trakcie realizacji prac JZWiK S.A. zastrzegł dwie nazwy dla przyszłych produktów: Złote Plony dla nawozu mineralno organicznego i Złote plony Bis dla środka wspomagającego uprawę roślin. Opracowaną mieszankę poddano procesowi certyfikacji w celu uzyskania dokumentów zezwalających na wprowadzenie produktu do obrotu rynkowego. Procedura zakończyła się w styczniu 2019 roku. Oba produkty będące zarejestrowanymi markami przez JZWiK S.A. stały się pełnoprawnymi rynkowymi produktami, spełniającymi wszystkie normy jakościowe narzucone materiałom nawozowym. Zaprezentowany przykład w pełni obrazuje podejście do gospodarki cyrkularnej i stanowi praktyczny sposób zamknięcia obiegu węzła osadowego w Zakładzie Ochrony Wód RUPTAWA w Jastrzębiu-Zdroju.

Wideo

polecane: Flesz: Czy grozi nam katastrofa klimatyczna?

Więcej na temat:

Powiązane

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3